Làm Gác Lửng Không Đục Tường Cần Khung Và Tấm Sàn Gì?

Làm Gác Lửng Không Đục Tường Cần Khung Và Tấm Sàn Gì?

Để làm gác lửng không đục tường, cần một hệ khung thép có cột riêng đứng trên nền nhà, dầm chính bằng thép hộp hoặc thép C, xương phụ chia ô khoảng 400mm và mặt sàn bằng tấm xi măng sợi có độ dày chọn theo công năng của gác. Tường chỉ đứng cạnh gác và không nhận tải.

Điểm khác biệt nằm ở chỗ tì của thanh chính. Hướng dẫn thi công tấm DURAflex làm sàn của Saint-Gobain mô tả cách khoan lỗ đường kính khoảng 100mm trên tường để gắn thanh chính. Bỏ bước khoan lỗ đó thì phải có cột thép thay tường làm điểm tì.

Khung thép có chân cột riêng giúp gác lửng đứng độc lập, mép sàn chỉ đặt sát tường chứ không gác dầm vào tường

Một bộ khung gác lửng tự đứng đầy đủ gồm 4 thành phần dưới đây, tính từ chân cột lên tới mặt sàn:

1. Cột thép: Cột đặt ở các góc và dọc cạnh dài của gác, đế cột hàn bản mã rồi bắt xuống nền nhà. Đây là bộ phận thay vai trò bức tường trong cách làm truyền thống.
2. Dầm chính: Dầm chạy nối đầu các cột và nhận tải từ xương phụ. Tài liệu SHERA Board chọn tiết diện dầm theo khẩu độ, bắt đầu từ thép C100 x 50 cho nhịp dưới 3m.
3. Xương phụ: Thép hộp hàn vuông góc với dầm chính, chia mặt sàn thành ô lưới. Saint-Gobain hướng dẫn đặt thanh cách nhau 407 đến 410mm khi lát tấm DURAflex làm sàn.
4. Tấm sàn: Tấm xi măng sợi bắt vít lên xương phụ, mọi cạnh tấm nằm trọn trên thanh đỡ. DURAflex khuyến nghị nhóm dày 10 đến 14mm cho gác lửng và sàn nhẹ.

Trong 4 phần này, cột thép quyết định gác có phải chạm vào tường hay không, còn tấm sàn quyết định trọng lượng mà các chân cột phải gánh. Vì vậy khi làm gác lửng không đục tường, cách đỡ gác cần được chốt trước, sau đó mới tính tới tiết diện thanh thép và độ dày tấm.

3 Cách Đỡ Sàn Gác Lửng Khi Không Muốn Đục Tường

Có 3 cách đỡ sàn gác lửng và chúng khác nhau ở chỗ tải trọng đi về đâu. Khung tự đứng đưa toàn bộ tải xuống nền qua cột thép, khung bắt vào cột bê tông chia tải cho kết cấu có sẵn, còn cách đục tường gác đầu dầm thì dồn tải vào tường gạch.

Khi không dựa vào tường, mỗi cột thép là một điểm đưa tải của sàn xuống nền nhà

Bảng dưới đây so sánh 3 cách đỡ theo đường đi của tải và trường hợp phù hợp với từng cách:

Chỉ cách thứ nhất thật sự không đụng tới tường, nên đây là phương án dành cho người muốn làm gác lửng không đục tường đúng nghĩa. Cách thứ hai vẫn cần khoan bắt bulong vào bê tông, nên chỉ nên làm khi kết cấu đã được khảo sát. Với khung tự đứng, độ chắc của gác nằm ở cách chọn thanh thép và cách xử lý chân cột.

Khung Thép Gác Lửng Tự Đứng Gồm Những Thanh Nào?

Khung thép gác lửng tự đứng gồm cột, dầm chính và xương phụ, trong đó dầm chính chọn theo khẩu độ còn xương phụ chọn theo bước đỡ tấm. Saint-Gobain hướng dẫn dùng sắt hộp 60 x 120mm cho thanh chính và hàn thêm sắt hộp 50 x 100mm làm thanh phụ khi lát sàn bằng tấm DURAflex.

Riêng tiết diện cột thép, cả Saint-Gobain lẫn SHERA Board đều không công bố bảng tra, vì cột phụ thuộc chiều cao gác, số cột và tải sử dụng. Phần này nên để kỹ sư hoặc đơn vị thi công có tính toán xác định, thay vì chọn theo kinh nghiệm truyền miệng.

Xương phụ chia mặt sàn thành ô lưới đều, cạnh của mỗi tấm xi măng đều tì lên một thanh đỡ

Dầm Chính Của Gác Lửng Chọn Theo Khẩu Độ Nào?

Dầm chính tăng tiết diện theo khẩu độ, tức khoảng cách giữa hai cột đỡ dầm. Tài liệu kỹ thuật SHERA Board, tính cho ô lưới 600 x 1200mm và tải thiết kế 300 kg/m² của nhà ở, đưa ra 3 mức thép C tương ứng với 3 khoảng khẩu độ:

3 mức trên cho thấy khẩu độ tăng từ dưới 3m lên 5m thì chiều cao dầm tăng gấp đôi, từ 100mm lên 200mm. Khi làm gác lửng không đục tường, thêm một cột ở giữa nhịp giúp rút ngắn khẩu độ và dùng được dầm nhỏ hơn, đổi lại có thêm một điểm tì xuống nền cần kiểm tra.

Chân Cột Khi Làm Gác Lửng Không Đục Tường Cần Kiểm Tra Gì?

Chân cột là nơi toàn bộ tải của gác dồn xuống, nên nền dưới chân cột cần được kiểm tra kỹ hơn cả thanh thép. Lấy ví dụ minh họa một gác rộng 3 x 4m: 12 m² tấm DURAflex 18mm nặng khoảng 323kg, cộng tải thiết kế 300 kg/m² là gần 3,9 tấn chia cho 4 chân cột.

Như vậy mỗi chân cột nhận gần 1 tấn, chưa tính trọng lượng khung thép. Đây là ước tính minh họa để thấy mức tải tập trung, không thay cho tính toán kết cấu. Trước khi dựng cột, dưới đây là 3 điểm cần cần được kiểm tra:

• Loại nền dưới chân cột: Nền gạch lát trên lớp đất đắp có thể lún cục bộ dưới tải tập trung, khác với nền bê tông có cốt thép. Khi chưa rõ cấu tạo nền, nên hỏi lại hồ sơ nhà hoặc khoan thăm trước.
• Bản mã đế cột: Đế cột hàn bản mã thép rồi bắt bulong nở xuống nền, giúp chia tải ra diện tích rộng hơn và giữ cột không xê dịch. Thao tác này chỉ khoan vào nền, không chạm tới tường.
• Gác dựng trên sàn lầu: Khi gác đặt trên sàn bê tông tầng trên, sàn bên dưới phải chịu được các điểm tải tập trung từ chân cột. Trường hợp này cần kỹ sư kết cấu kiểm tra trước.

Ba điểm kiểm tra này quyết định gác có lún hay nghiêng theo thời gian, kể cả khi khung thép phía trên làm đúng kỹ thuật. Chân cột lún lệch nhau sẽ làm mặt sàn nghiêng và dồn ứng suất vào mối nối giữa các tấm.

Tấm Sàn Nào Phù Hợp Với Gác Lửng Khung Tự Đứng?

Gác lửng khung tự đứng hợp với tấm xi măng sợi, vì tấm đủ cứng cho bước xương khoảng 400mm lại nhẹ hơn nhiều so với sàn bê tông. Tấm DURAflex 18mm khổ 1220 x 2440mm nặng khoảng 80kg, tương đương 26,9 kg/m², còn bản bê tông dày 100mm nặng khoảng 250 kg/m².

Cạnh tấm xi măng sợi đặc và phẳng, độ dày tấm chọn theo công năng của gác chứ không chọn theo cảm tính

Khi làm gác lửng không đục tường, chênh lệch hơn 9 lần về trọng lượng bản thân này đi thẳng xuống chân cột, nên tấm nhẹ giúp cột và nền bớt tải ngay từ đầu. Độ dày nên chọn theo công năng của gác, dưới đây là 3 nhóm thường gặp:

3 nhóm trên giúp chốt độ dày trước khi đặt hàng, còn tải thực tế vẫn phụ thuộc ô lưới khung xương. Bảng tải theo từng ô lưới của tấm dày 18mm có trong bài viết: Tấm Cemboard 18mm Lót Sàn Chịu Tải Bao Nhiêu Kg?

Gác lửng là khu khô nên dùng được cả tấm DURAflex, tấm SHERA Board lẫn tấm Smartboard. Riêng Smartboard, chính SCG khuyến cáo chỉ dùng ở khu khô, nên không mang cùng loại tấm này sang sàn nhà vệ sinh hay ban công.

>> Tìm hiểu thêm: Ván Lót Sàn Gác Lửng Nên Chọn Cemboard Hay Ván Nhựa?

Tấm sàn được đặt lần lượt lên khung thép hộp, mép tấm nằm trên thanh đỡ trước khi bắt vít

Chi Phí Làm Gác Lửng Không Đục Tường Ước Tính Thế Nào?

Chi phí gồm 2 phần là vật tư tấm sàn và phần khung thép cùng nhân công. Trang sản phẩm tấm xi măng DURAflex 18mm của Kho Vật Liệu Xanh – Đại Phát hiện đang công bố giá khoảng 601.000 đến 650.000 đồng mỗi tấm, cập nhật tháng 10/2026.

Mặt sàn hoàn thiện gồm cả tấm, khung và vật tư phụ, đây là phạm vi mà đơn giá thi công theo m² bao gồm

Cùng trang này ghi giá thi công hoàn thiện từ 950.000 đến 1.300.000 đồng/m², đã gồm khung sắt hộp 50 x 100mm, tấm, vật tư phụ và nhân công. Áp vào ví dụ gác 3 x 4m, 3 con số ước tính dưới đây giúp hình dung ngân sách:

1. Số tấm cần mua: Diện tích 12 m² chia cho 2,98 m² mỗi tấm ra hơn 4 tấm, cộng phần cắt hao hụt nên thường đặt 5 tấm khổ 1220 x 2440mm.
2. Tiền tấm sàn: 5 tấm nhân với 601.000 đến 650.000 đồng, tức khoảng 3 đến 3,25 triệu đồng cho riêng vật tư tấm.
3. Trọn gói hoàn thiện: 12 m² nhân với 950.000 đến 1.300.000 đồng/m², tức khoảng 11,4 đến 15,6 triệu đồng cho khung, tấm và nhân công.

3 con số bên trên là ước tính tham khảo cho gác 4 chân cột. Khung tự đứng cần đủ cột ở mọi cạnh thay vì tựa một cạnh vào tường, nên khi gác cần thêm cột, phần thép thực tế có thể cao hơn ước tính. Kho Vật Liệu Xanh – Đại Phát hỗ trợ cung cấp tấm xi măng sợi làm sàn gác cùng phụ kiện đi kèm như vít tự khoan, băng keo lưới và keo xử lý mối nối, đơn hàng được xuất từ điểm gần công trình nhất.

Khi Nào Không Nên Tự Làm Gác Lửng Khung Tự Đứng?

Không nên tự làm gác lửng không đục tường khi gác có tải tập trung lớn, khẩu độ dầm từ 4m trở lên, nền dưới chân cột chưa rõ cấu tạo hoặc nhà đang thuê chưa có thỏa thuận. Khi đó bảng tra của hãng không còn đủ, cần kỹ sư kết cấu tính riêng cột, dầm và chân cột.

Sàn lửng chứa hàng trong nhà xưởng có khẩu độ lớn và tải tập trung, đây là nhóm công trình cần kỹ sư tính toán riêng

Dấu hiệu cụ thể của từng trường hợp được tóm tắt trong 4 ý dưới đây:

1. Tải tập trung lớn: Két sắt, bể cá, tủ hồ sơ đầy hay kệ hàng chất nặng dồn tải vào vài điểm nhỏ, không suy ra được từ bảng tải phân bố của tấm.
2. Khẩu độ dầm từ 4m trở lên: Bảng SHERA Board đã phải dùng thép C200 cho nhịp 4m đến 5m và dừng ở 5m, nên nhịp lớn cần kỹ sư tính riêng thay vì tra bảng.
3. Nền chưa rõ cấu tạo: Nhà cũ, nền đất đắp hoặc nền từng bị lún nứt cần được khảo sát trước khi dồn tải vào vài chân cột.
4. Nhà đang thuê: Dù không đục tường, việc khoan bắt bulong xuống nền vẫn làm thay đổi hiện trạng, nên cần thỏa thuận với chủ nhà trước khi thi công.

Chỉ cần một trong 4 dấu hiệu này xuất hiện là đủ để mời kỹ sư khảo sát, vì chi phí tư vấn thấp hơn nhiều so với chi phí tháo dỡ một gác đã làm sai. Độ bền lâu dài của sàn tấm xi măng được phân tích trong bài Tấm Cemboard Ứng Dụng Làm Gác Lửng Có Bền Không?

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Khi Làm Gác Lửng Không Đục Tường

Dưới đây là 3 câu hỏi thường gặp xoay quanh độ rung, cách xử lý mép sàn sát tường và lớp hoàn thiện, là những điểm khách hàng thường cân nhắc khi dựng gác lửng khung tự đứng. .

Gác Lửng Khung Tự Đứng Có Bị Rung Khi Đi Lại Không?

Gác chỉ rung khi khung thiếu cứng hoặc chân cột không được cố định. Cột cần bắt bản mã xuống nền, giữa các cột nên có thanh giằng, xương phụ giữ bước khoảng 400mm theo hướng dẫn của Saint-Gobain. Mỗi tấm bắt đủ 20 đến 30 vít cũng giúp mặt sàn cứng và êm chân hơn.

Mép Sàn Gác Có Được Bắt Vít Vào Tường Không?

Với phương án khung tự đứng, mép sàn chỉ đặt sát tường, không bắt vít hay gác dầm vào tường, để tải không dồn vào tường gạch. Mép tấm sát tường nên được cắt gọn và để hở một khe nhỏ, giống nguyên tắc khe co giãn 3 đến 5mm giữa các tấm DURAflex.

Sàn Gác Bằng Tấm Xi Măng Sợi Có Lát Gạch Được Không?

Lát được, nhưng gạch, vữa và keo dán gạch là tải tĩnh cộng thêm lên khung và chân cột. Khi làm gác lửng không đục tường, lớp hoàn thiện nhẹ như sàn gỗ công nghiệp, thảm hoặc sơn phủ giúp giữ tổng tải thấp hơn, còn lát gạch thì cần tính phần tải này khi chọn cột và dầm.