Sàn Xi Măng Chịu Lực Là Gì?
Sàn xi măng chịu lực là hệ sàn nhẹ được cấu tạo từ khung xương thép mạ kẽm và tấm xi măng sợi cellulose nén áp lực cao.
Đây là vật liệu hiện đại được ưa chuộng để thay thế sàn bê tông truyền thống, nhờ 4 ưu điểm sau:
- Trọng lượng nhẹ: lớp tấm dày 18mm nhẹ hơn khoảng 9 lần bản bê tông cốt thép dày 100mm.
- Chịu tải tốt: hệ sàn DURAflex lắp đúng cấu tạo hãng chỉ định chịu tới 500 kg/m².
- Thi công nhanh: lắp khô, không cần chờ bê tông bảo dưỡng.
- Chịu ẩm, không cháy, không mối mọt: tấm DURAflex đạt mức không cháy theo ISO 1182 và không phải nguồn thức ăn của mối mọt.
Các con số trên là của dòng tấm DURAflex do Saint-Gobain Vĩnh Tường sản xuất. Cemboard là tên gọi chung của tấm xi măng sợi, không phải tên một thương hiệu, nên DURAflex, SHERA Board và SCG Smartboard mỗi hãng công bố thông số và cách lắp riêng. Phần tiếp theo trình bày từng lớp của cấu tạo sàn cemboard và chỉ rõ chỗ các hãng khác nhau.
Tấm DURAflex đặt trên khung thép hộp chia ô, mỗi cạnh tấm tựa lên một thanh thép
Cấu Tạo Sàn Xi Măng Chịu Lực Chuẩn Kỹ Thuật
Cấu tạo sàn cemboard chuẩn kỹ thuật gồm 3 lớp xếp từ dưới lên: khung thép chịu lực, tấm xi măng sợi bắt vít lên khung và lớp hoàn thiện bề mặt. Lớp khung quyết định sàn chịu được bao nhiêu tải, lớp tấm phân phối tải xuống khung, còn lớp hoàn thiện quyết định công năng mặt sàn.
Một hệ sàn tiêu chuẩn gồm 3 lớp chính, vật liệu và công dụng của từng lớp được tóm tắt trong bảng dưới đây:
| Lớp cấu tạo | Vật liệu | Công dụng chính |
|---|---|---|
| Lớp khung chịu lực | Thép hộp mạ kẽm / I beam / U beam | Nâng đỡ tải trọng, định hình kết cấu sàn |
| Lớp tấm sàn xi măng | DURAflex, SHERA Board, SCG Smartboard dày 10-20mm | Tạo mặt sàn, phân phối tải xuống khung |
| Lớp hoàn thiện bề mặt | Gạch, sàn gỗ, sơn epoxy, vinyl… | Tăng thẩm mỹ và bảo vệ sàn |
Trong 3 lớp này, lớp khung cần tính kỹ nhất vì khoảng cách thanh đỡ quyết định trực tiếp tải trọng mà tấm chịu được. Các mục chi tiết tiếp theo nêu thông số của từng lớp theo hướng dẫn chính thức của nhà sản xuất tấm.
Chi Tiết Từng Phần Trong Cấu Tạo
Mỗi lớp trong cấu tạo sàn cemboard có thông số riêng do hãng công bố: khoảng cách và tiết diện thanh khung, độ dày và cường độ tấm, khoảng cách vít, khe hở và vật liệu hoàn thiện. 4 mục dưới đây trình bày 3 lớp cấu tạo và cách lắp đặt theo hướng dẫn của DURAflex và SHERA Board.
Khung Xương Chịu Lực
Khung xương chịu lực là lớp dưới cùng, nhận toàn bộ tải từ mặt sàn rồi truyền xuống dầm hoặc tường. Với tấm DURAflex, hãng chỉ định thanh đỡ tấm đặt cách nhau 406mm và thanh ngang cách nhau 1.220mm, bằng khổ rộng tấm, để mọi cạnh tấm đều tựa lên thép thay vì treo hẫng giữa hai thanh.
Thông số khung theo hướng dẫn của hãng gồm 5 mục sau:
- Vật liệu: Thép hộp mạ kẽm nhúng nóng, độ dày 1,4-2,0mm.
- Khoảng cách thanh đỡ tấm: 406mm theo hướng dẫn thi công sàn của DURAflex, tối đa 600mm theo tài liệu kỹ thuật SHERA Board.
- Khoảng cách thanh ngang: 1.220mm, bằng khổ rộng tấm, để mép tấm luôn nằm trên thép.
- Tiết diện thép hộp: DURAflex dùng thanh chính 60x120mm và thanh phụ 50x100mm cho sàn.
- Cố định khung: bằng bu lông nở hoặc hàn chắc chắn vào dầm.
Khoảng cách thanh đỡ là thông số ảnh hưởng mạnh nhất tới tải trọng. Theo bảng tải của SHERA Board, cùng một tấm 18mm chịu tải chênh nhau gần 4 lần chỉ vì ô lưới khung khác nhau.
Khung thép nhà lắp ghép đang dựng, lớp khung được lắp và cân chỉnh xong trước khi lót tấm
Tấm Sàn Xi Măng Chịu Lực
Tấm sàn là lớp giữa, tạo mặt phẳng để đi lại và phân phối tải xuống khung. Tấm làm sàn thường dày 10-20mm, khổ chuẩn 1.220×2.440mm, sản xuất từ xi măng Portland, sợi cellulose và cát mịn silica ép dưới áp lực cao, nên cứng hơn ván gỗ nhưng vẫn cắt và bắt vít được tại công trình.
Thông số tấm sàn theo công bố của nhà sản xuất gồm 5 mục sau:
- Thương hiệu phổ biến: DURAflex (Saint-Gobain Vĩnh Tường), SHERA Board và SCG Smartboard (Thái Lan).
- Độ dày: DURAflex khuyến nghị 10-14mm cho sàn gác lửng, sàn nhẹ và 15-20mm cho sàn nâng, nhà xưởng tải lớn.
- Cường độ uốn: 13-17 MPa theo thử nghiệm ASTM C1185 do DURAflex công bố.
- Trọng lượng: tấm 18mm khổ 1.220×2.440mm nặng khoảng 80kg, tương đương 26,9 kg/m².
- Độ hút nước: dưới 35% theo thử nghiệm ASTM C1185 do DURAflex công bố.
Khi chọn hãng, quý khách lưu ý SCG công bố tấm Smartboard chỉ dùng cho khu vực khô. Sàn ban công, sân thượng hay khu ẩm nên chọn dòng tấm mà nhà sản xuất cho phép dùng ở điều kiện đó.
Kiện tấm DURAflex xếp trên xe cẩu chuẩn bị giao tới công trình
Cách Lắp Đặt Đúng Kỹ Thuật
Tấm sàn được lắp so le, bắt vít tự khoan xuống mọi vị trí có thanh khung bên dưới và chừa khe giữa các tấm để tấm co giãn mà không nứt. Các thông số lắp đặt dưới đây lấy theo hướng dẫn thi công sàn của DURAflex, áp dụng cho tấm đặt trên khung thép hộp mạ kẽm.
Quy cách lắp đặt tấm sàn gồm 5 yêu cầu sau:
- Đặt tấm so le mối nối, không trùng mép.
- Bắt vít tự khoan đầu chìm cách cạnh tấm tối thiểu 12mm và cách góc tấm 30mm.
- Khoảng cách vít theo hướng dẫn sàn DURAflex là 300mm ở mép tấm và 350mm ở giữa tấm.
- Chừa khe hở 3-4mm giữa các tấm DURAflex để giãn nở nhiệt, riêng vị trí làm mối nối kín trét DURAfiller dùng khe 2-3mm.
- Dán băng keo lưới và trét 3 lớp keo DURAfiller rộng 100mm, 200mm, 300mm lên mối nối để chống nứt.
Với tấm DURAflex, hãng hướng dẫn bắn vít bằng vít tự khoan DURAvis thay cho vít thường, khác biệt giữa 2 loại vít thể hiện rõ trong ảnh dưới đây.
Vít thi công tấm xi măng
Tham khảo thêm: “Hướng dẫn thi công tấm xi măng làm sàn bền 20 năm”
Lớp Hoàn Thiện Bề Mặt
Lớp hoàn thiện là lớp trên cùng, chọn theo công năng của sàn: gạch, sàn gỗ công nghiệp, sơn epoxy hoặc sơn hiệu ứng xi măng. Với sàn lát gạch, DURAflex chỉ định lớp lót Weberprim 2, keo dán gạch đàn hồi Webertai Flex và giới hạn gạch nặng tối đa 40 kg/m² để không vượt tải của tấm.
Tùy mục đích sử dụng, quý khách có thể chọn lớp hoàn thiện theo 4 nhóm công trình trong bảng dưới đây:
| Ứng dụng | Vật liệu phủ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nhà dân dụng | Sàn gỗ công nghiệp / nhựa SPC / gạch lát | Lát gạch: lót Weberprim 2, dán bằng Webertai Flex |
| Sân thượng / ban công | Gạch ceramic, granite | Chống thấm Weberdry Top hoặc 2Kflex, giữ ron hở |
| Nhà xưởng / kho | Sơn epoxy / PU | Tăng khả năng chịu mài mòn |
| Quán café / homestay | Sơn giả bê tông, xi măng mịn | Tạo vẻ thẩm mỹ, phong cách công nghiệp |
Riêng khu ngoài trời như sân thượng và ban công, keo xử lý mối nối DURAfiller chỉ được dùng trong nhà. Mối nối ở các vị trí này phải để ron hở 4-5mm trám keo chuyên dụng thay vì làm mối nối kín.
Khung Xương Sàn Cemboard Cách Bao Nhiêu Thì Đủ Chịu Tải?
Khung xương sàn cemboard chia ô lưới càng nhỏ thì tấm càng chịu được nhiều tải. Theo bảng tải công bố của SHERA Board, tấm 18mm chịu khoảng 3.630 kg/m² khi khung chia ô 300x300mm nhưng chỉ còn khoảng 910 kg/m² ở ô 600x600mm. Vì vậy, con số chịu tải chỉ có nghĩa khi đi kèm ô lưới khung.
Bảng dưới đây là tải phân bố đều cho phép của tấm SHERA Board ở khu vực ẩm theo 4 cỡ ô lưới khung, đã áp hệ số an toàn 2,5 và quy đổi từ kN/m² sang kg/m² (1 kN/m² xấp xỉ 102 kg/m²):
| Ô lưới khung (mm) | Tấm 15mm (kg/m²) | Tấm 18mm (kg/m²) |
|---|---|---|
| 300×300 | khoảng 2.520 | khoảng 3.630 |
| 400×400 | khoảng 1.420 | khoảng 2.040 |
| 400×600 | khoảng 1.070 | khoảng 1.540 |
| 600×600 | khoảng 630 | khoảng 910 |
Các số trong bảng là của riêng tấm SHERA Board, không áp nguyên cho mọi dòng cemboard. Khi khung chia ô 600x600mm, tấm 15mm chỉ còn khoảng 630 kg/m², nên sàn chứa hàng nặng cần thu nhỏ ô lưới khung trước khi tính tới việc tăng độ dày tấm.
Tấm cemboard được lót lên khung thép chia ô lưới đều trên sàn mái
Khi đọc thông số chịu tải, quý khách nên tách bạch 3 con số thường bị trộn lẫn sau:
- 300 kg/m²: Đây là tải thiết kế cho khung sàn nhà ở và văn phòng mà tài liệu SHERA Board dùng để chọn tiết diện dầm, không phải sức chịu của tấm.
- 500 kg/m²: Đây là khả năng chịu lực của cả hệ sàn DURAflex khi lắp đúng cấu tạo hãng chỉ định.
- 630-3.630 kg/m²: Đây là tải cho phép của riêng tấm SHERA Board dày 15-18mm, thay đổi theo ô lưới khung trong bảng trên.
Con số nào đứng một mình, không kèm tên hãng và ô lưới khung, thì chưa đủ căn cứ để chọn độ dày tấm. Phân tích riêng cho tấm 18mm nằm trong bài Tấm Cemboard 18mm Lót Sàn Chịu Tải Bao Nhiêu Kg?
Ưu Điểm Của Cấu Tạo Sàn Xi Măng Chịu Lực
So với sàn bê tông đổ tại chỗ, cấu tạo sàn cemboard nhẹ hơn nhiều lần, lắp khô nên không phải chờ bê tông bảo dưỡng và có thể tháo dỡ khi cải tạo. Các ưu điểm này chỉ phát huy khi khung, khe hở và mối nối được làm đúng hướng dẫn của hãng sản xuất tấm.
Bảng dưới đây tóm tắt 6 ưu điểm và lợi ích thực tế của từng ưu điểm:
| Ưu điểm | Lợi ích thực tế |
|---|---|
| Nhẹ hơn bê tông | Giảm tải trọng cho móng, thích hợp nhà nâng tầng |
| Chịu lực cao | Hệ sàn DURAflex lắp đúng cấu tạo hãng chịu tới 500 kg/m² |
| Chịu ẩm, chống mối mọt | Dùng ngoài trời được với dòng tấm hãng cho phép và mối nối ron hở |
| Thi công nhanh | Lắp khô, không chờ bê tông bảo dưỡng |
| Cách âm, cách nhiệt | Có thể thêm lớp PU / bông khoáng |
| Bền lâu | Độ giãn nở thấp (0,01-0,07% theo DURAflex), ít nứt khi chừa khe đúng hãng |
Với nhà phố, ưu điểm đáng giá nhất là trọng lượng. Lớp tấm 18mm chỉ khoảng 26,9 kg/m², nên khi nâng tầng hoặc làm gác lửng trên móng cũ, tải dồn xuống móng giảm đáng kể so với đổ một bản bê tông cốt thép.
Mặt dưới gác lửng nhìn từ tầng trệt, hệ dầm thép phụ chia ô đỡ lớp sàn phía trên
Ứng Dụng Thực Tế Của Sàn Tấm Xi Măng Chịu Lực
Sàn tấm xi măng chịu lực được dùng nhiều ở những chỗ cần sàn nhẹ, thi công nhanh và không muốn đổ bê tông: gác lửng, sàn nâng nhà xưởng, sàn container và sàn mái cải tạo. Mỗi hạng mục cần độ dày tấm và ô lưới khung khác nhau, tùy tải trọng sử dụng thực tế.
Dưới đây là 5 hạng mục phổ biến của sàn tấm xi măng chịu lực:
- Sàn gác lửng nhà phố
- Sàn nhà xưởng, kho hàng
- Sàn tầng lửng quán café
- Sàn container, nhà di động
- Sàn mái, sân thượng, hành lang
Với sàn mái, sân thượng và hành lang hở, mối nối phải làm theo cách dành cho khu ngoài trời. Đây cũng là chỗ 2 hãng tấm lớn hướng dẫn khác hẳn nhau, nên quý khách cần xác định hãng tấm trước khi chọn keo và phụ kiện.
Gác lửng khung thép trong mặt bằng kinh doanh đang hoàn thiện
Xem thêm “Tấm xi măng lót sàn”
Lưu Ý Kỹ Thuật Khi Thi Công
3 lỗi làm sàn tấm xi măng nhanh xuống cấp là khung không phẳng, dùng vít thường và để nước ngấm vào tấm ở khu ngoài trời. Kiểm soát 3 điểm này trước khi lắp tấm giúp hạn chế phần lớn hiện tượng nứt mối nối, bung vít và võng sàn sau khi công trình đưa vào sử dụng.
Trước và trong khi lắp tấm, quý khách cần lưu ý 3 điểm sau:
- Kiểm tra độ phẳng khung ≤ 5mm trước khi lắp tấm.
- Không dùng vít thường, phải là vít chuyên dụng chống gỉ.
- Nếu làm sàn ngoài trời, phủ chống thấm mặt dưới tấm trước khi thi công.
Không đặt tải nặng tập trung như két sắt, bồn nước hay máy móc lên sàn khi chưa có kỹ sư tính gia cố khung tại điểm đặt. Tải tập trung dồn lên một ô khung nhỏ nên dễ vượt mức tải phân bố đều mà hãng công bố cho tấm.
>> Tham khảo thêm “Cách xử lý nứt mép tấm xi măng đúng chuẩn – không lo thấm nước”
Bắn vít tấm DURAflex lên khung thép ở hạng mục tường rào, khung phẳng và vít chuyên dụng là 2 điều kiện áp dụng cho cả sàn
Mối Nối Sàn Cemboard Theo DURAflex Và SCG Smartboard Khác Nhau Thế Nào?
Mối nối sàn cemboard phải làm theo hướng dẫn của đúng hãng tấm đang dùng, vì 2 hãng chỉ dẫn ngược nhau. DURAflex yêu cầu chừa khe rồi trám keo, còn SCG Smartboard yêu cầu ghép sát khít và dán keo lên mép tấm. Trộn 2 cách trên cùng một sàn dễ làm mối nối nứt khi tấm co giãn.
Dưới đây là cách xử lý mối nối sàn của 2 hãng:
- DURAflex (Saint-Gobain Vĩnh Tường): Mối nối kín chừa khe 2-3mm, dán băng keo lưới rồi trét 3 lớp DURAfiller rộng 100mm, 200mm, 300mm. Cứ 3,66m theo cả 2 phương phải có 1 ron hở 4-5mm.
- SCG Smartboard: Tấm được ghép sát khít, quét keo SCG Grumcrete lên mép cạnh trước khi ghép, bắt vít tự khoan 45mm cách nhau tối đa 40cm. Sàn rộng trên 6m² thì mối nối được làm sạch và lấp đầy bằng keo polyurethane.
Keo DURAfiller chỉ dùng trong nhà và không dùng cho mối nối kín ở khu rung động như nhà xe, xưởng máy. Với sàn sân thượng hay ban công, quý khách cần dùng ron hở và lớp chống thấm bề mặt để mối nối không ngấm nước.
Sân thượng lót tấm cemboard đã hoàn thiện, các mối nối chia ô đều
Trình tự xử lý mối nối dành riêng cho sàn được hướng dẫn chi tiết trong bài viết: Tấm Cemboard Lát Sàn Và Cách Xử Lý Mối Nối Chuẩn Kỹ Thuật.
>> Tìm hiểu thêm: Xử Lý Mối Nối Tấm Cemboard Đúng Theo Từng Vị Trí Thi Công
FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Cấu Tạo Sàn Xi Măng Chịu Lực Từ Tấm Cemboard
3 câu hỏi dưới đây được đội ngũ tư vấn viên Kho Vật Liệu Xanh tổng hợp để giải đáp các thắc mắc thường gặp về cấu tạo sàn cemboard, gồm tên gọi vật liệu, việc lát gạch lên sàn và cách chọn dầm thép đỡ sàn. Câu trả lời dựa trên hướng dẫn của nhà sản xuất tấm.
Cemboard Có Phải Tên Một Thương Hiệu Tấm Xi Măng Không?
Không. Cemboard là tên gọi chung của tấm xi măng sợi, còn được gọi là tấm xi măng, tấm Cement Board hay tấm Sambo. Các thương hiệu phổ biến tại Việt Nam gồm DURAflex của Saint-Gobain Vĩnh Tường, SHERA Board và SCG Smartboard sản xuất tại Thái Lan, mỗi hãng có thông số và cách thi công riêng.
Có Lát Gạch Trực Tiếp Lên Sàn Cemboard Được Không?
Có, nếu làm đúng chỉ định của hãng. Với tấm DURAflex, bề mặt tấm cần lớp lót Weberprim 2 hoặc lớp chống thấm Weberdry Top, gạch dán bằng keo đàn hồi Webertai Flex, gạch nặng tối đa 40 kg/m² và khung cách nhau không quá 406mm. Sàn lát gạch vẫn phải giữ ron hở 4-5mm mỗi 3,66m.
Dầm Thép Đỡ Sàn Cemboard Nên Chọn Tiết Diện Nào?
Tiết diện dầm chính phụ thuộc khẩu độ giữa 2 gối đỡ. Với ô lưới khung 600×1.200mm, tài liệu SHERA Board chọn thép C100x50x20x3,2 cho khẩu độ dưới 3m, C150x75x20x3,2 cho 3-4m và C200x75x20x3,2 cho 4-5m. Dầm chính này khác thanh thép hộp đỡ tấm bên trên. Sàn tải lớn hơn nhà ở cần kỹ sư kết cấu tính lại.
